Online İşlem Merkezi
Deneme Sınavları / Yayınlar
TC Kimlik No
Şifre
<< Geri

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA VE DİKKATİ YOĞUNLAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

20.9.2012I - BAŞARI İÇİN İLK ADIM
Sevgili gençler istediğiniz performansı gösteremediğiniz zamanlar olmuştur. Duygusal sorunlarınızın yoğun olması, çalışırken gereksiz ayrıntılara dalmanız, çalışma ortamınızın şartlarının iyi olmaması, düzensiz ve amaçsız çalışmanız, yoğun sınav kaygınız veya bedensel bir rahatsızlığınızın olması gibi nedenler sizin başarınızı etkilemiş olabilir.
Sınavlar sizin performansınızı ne kadar iyi ortaya koyduğunuzu göstermektedir. Girdiğiniz sınavların amacı ise mesleki kimliğinizi geliştirmeyi, kendinizi yeni bilgilerle donatmayı ve bu bilgileri yararlı bir şekilde kullanabilmeyi içerir. Oysa ki, bazıları için sınavlar bir savaş gibi yaşanır, sanki başarılması gereken zorundalıklardır.
Zorundalıklar aslında birer mecburiyettir. Omuzlarda taşınan bir yük gibi yaşandığından geçirilen süreç de daha gergin ve streslidir. Sürecin sonu başarı ile tamamlandığında yükün ağırlığından kurtulma huzuru dışında hiçbir haz alınmaz, mutluluk kısa ve anlıktır. Sınav sonrasında kişi tüm başarılarını gözardı ederek başka zorundalıklara doğru çabalamaya yönelir. Doyum olmadığı için başarının hazzı çabuk tükenir.
Başarısızlık durumunda ise kişi büyük hayal kırıklığı yaşayıp, başkalarına, hayatıyla ilgili daha fazla hesap verme davranışına girişir. "Ben bunu başarmak zorundayım" yaklaşımında başarısızlık olduğunda "eyvah, ben şimdi ne yapacağım" kaygısı kişiye egemen olur. Kendini sanki birilerine hesap verecek gibi hisseder. Kendi özbenliği tehdit altındadır, kendi kendini değersizleştirerek sorunla başetme gücünü azaltır. Oysa, yaşam sizin yaşamınızdır ve bundan kimseye hesap vermeden sadece ve sadece siz sorumlusunuzdur.
Başarılarınızın değerlendirilmesi sadece dışardeki insanların onayına göre olduğunda, kendinize inancınızı bir kenara bıraktığınızda ufak bir başarısızlık sizin aşırı etkilenmenize neden olacaktır.
Oysa, "ben bunu yapmak istiyorum" cümlesi bu gücü kendi içimizde hissetmenize yardım eder, kimseye hesap vermeden, kendi sorumluluğunuzu ve yaşamınızı kendi ellerinize bırakır. Kendinize güveninizi güçlendirir. Yaşanan süreci sadece ders çalışma olarak daraltmadan, zevk alarak yaşamayı sağlar. Unutmayın, nereye koşturuyoruz!
Başarısızlıklarda ise, olgunlukla kabul edebilme, eksikleri gözden geçirme, başarısızlık nedenlerini fark ederek sonrasında neler yapabileceğimizi, kendimizi suçlamadan düşünme fırsatını verecektir ve olumsuz durumları yaşama olasılığını en aza indirecektir. Oysa  keşkelerle uğraşmak, kendimizi yermek, başetme gücümüzü düşürür. Boş verip gözardı etmek veya yaşanılanlardan sürekli başkalarını sorumlu tutmak ise sorunların yenilenmesine neden olacaktır ve sıkıntılar hep devam edecektir.
Ders başarınız mesleki kimliğinizin bir ögesidir ve  kişisel kimliğinize güç katar. Başarısızlığınız ise tüm yaşamınız, tüm kimliğiniz demek değildir.
Yaşamınıza ve yaşadıklarınıza sahip çıkmaya başlamak için bugün belki uygun bir gün olabilir.
Bu adımda dersler için sizlere yardımcı olabileceğini düşündüğümüz bazı öneriler sunuyoruz. Hepsini uygulayabilmeniz zor ama bu önerilerden size uygun olanları seçerek deneyebilirsiniz.

II - VERİMLİ ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ
1. Öncelikle yapmayı planladığınız işle ilgili çalışmanızın amacını ve sonunda gerçekleştirilebilecek bir temel hedefi saptamalısınız. Dünkü hedefinizin ne olduğunu bilmek sizin bu işe güdülenmenize yardımcı olacaktır.
2. Çalışma sırasında tek bir şeye dikkatinizi vermelisiniz bu da sizin ele aldığınız konu olmalıdır.
3. Konuya merak duymaya çalışınız. Bazen hiç hoşunuza gitmeyen dersler olabilir, o dersin ne kadar sevimsiz ve zor olduğu yönünde odaklaşmak yerine konunun veya o dersin sevilecek yönlerini belirleyebilirsiniz. Çünkü insan nefret ettiği dersi çalışmak istemez, zor gibi görünsede, istenirse her dersin sevilecek bir yanı bulunabilir.
4. Programladığınız çalışmaya başlamadan önce o saatler için ulaşılabilir bir hedef seçmeli ve hedefi gerçekleştirmeden çalışmayı bırakmamalısınız. (Örneğin: Anatomiden mastoid kemiği çalışacağım gibi).
5. Zor parçaları, dikkati dağıtan parçaları anlamlı küçük bölümlere ayırarak çalışmayı denemelisiniz.
6. Çalışmaya başlamadan önce tüm gerekli malzemeleri yanınızda bulundurun. Böylece sürekli yerinizden kalkarak dikkatinizi dağıtmazsınız. Masa başında çalışmaya özen gösteriniz. Çünkü yatarak çalışmak uykunuzu getirecektir.
7. Dikkatiniz sık sık dağılıyorsa bunu toplamanın bir yolu; çok dikkat isteyen bir ortamda olduğunuzu düşünmenizdir. (Örneğin: kendinizi, önemsediğiniz bir hocanın dersinde olarak düşünün).
8. Kendinize güven duymalı ve sık sık geçmiş başarılarınızı kendinize hatırlatmalısınız. Unutmamalısınız ki, kendi gücünüzü kıracak sözler sizi bir yere götürmeyecektir. Kaygılarınızı daha çok arttırıp başarısız olmanıza neden olacaktır. (Örneğin; şimdi ben ne yapacağım, başaramayacağım, karıştıracağım gibi olumsuz sözler yerine, dikkatimi derslerime vermek istiyorum, kaldığım yerden başlayabilir, elimden geleni yapabilirim diyebilirsiniz.)
9. Dikkatiniz çok çabuk dağılıyorsa yazarak ve not tutarak, şekil çizerek çalışmayı denemelisiniz.
10. Dikkatinizin dağılmasını önlemenin bir yolu da hedefinizi bir kağıda yazıp karşınıza koymanızdır. Bu sizi motive edecektir.
11. Sürekli hayal kuruyorsanız bunu dersin sonuna erteleyiniz. Bunu beceremiyorsanız hayalinizi sonuna kadar götürüp bitiriniz ve sonra derse geri dönünüz. Hayaller yarım kaldığında sürekli tekrarlanmak eğilimindedirler.
12. En iyi öğrenme 20 dakika ile 40 dakika arasındadır. Çalışmanızı tamamladıktan sonra 10 dakika tekrar yapıp mutlaka 10 - 15 dakika dinlenme molası vererek diğer çalışacağınız konuya geçmelisiniz.
13. Sabah saatleri, zihnin en açık olduğu saatlerdir. Bu saatlerde zorlandığınız derslere çalışmalısınız.
14. Unutma en az uykuda olmaktadır, bu yüzden çalışmanız bittikten sonra10 dakika tekrar uyuyun. Ertesi sabah 15 dakika tekrar yaparak öğrenmenizi iki misline çıkarabilirsiniz.
15. Tekrarlarınızı, çıkardığınız ders notlarından yapınız. Eğer derslerde not tutmadıysanız ya da eksikse, ilk tekrarda not çıkarınız. Notları kendi kelimelerinizle ifade edip yazınız, böylece daha kalıcı olacaktır.
16. Öğretmen olsaydınız ne gibi sorular sorardınız, tahmin ediniz. Üst sınıflardan sınavla ilgili bilgi alınız.
17. Çalışırken özellikle kavramları iyi anlamaya çalışınız.
18. Zayıf taraflarınızı anlayabilmek için geçmiş sınavlardaki başarısızlık nedenlerinizi bulmaya çalışınız.
19. Sınav zamanı; konunun isim, tarih, terim ve tanım gibi belleme ile ilgili ağır basan taraflarını bırakmalısınız. Son tekrarı gece uyumadan önce yapıp sabah bir kez daha tekrar etmenizin yararı çoktur.
20. Kendinize bir çalışma planı oluşturmaya çalışınız.

III- ÇALIŞMA PLANININ HAZIRLANMASI
Sevgili gençler, başarılı olabilmenin anahtarı iyi bir çalışma proğramı hazırlamaktan geçer. İyi bir program hazırlarken;
1. Hangi derse, hangi saat dilimlerinde çalışacağınızı belirleyiniz.
2. Belirlediğiniz saatlerde hangi dersin konularına çalışacağınızı planlayınız.
3. Dersi okuyarak mı, özet çıkararak mı, altını çizerek mi, örneklerle  mi çözeceğinizi, nasıl çalışacağınızı belirleyiniz.
4. Plana, dinlenme ve tekrar saatlerinizi de yazınız.
5. Çalışma programı yaparken veya tekrar yaparken arka arkaya benzer dersleri çalışmamaya özen gösteriniz. (Sözel bir ders çalıştıktan sonra, araya sayısal bir ders koyunuz.)
6. Planda daha önce belirttiğimiz gibi çalışma süresi 1 ders için en fazla 40 dakika olmalıdır.
7. Planda bir dersin geçmiş konularının tekrarı için haftada 1 saat ayrılmalıdır.
8. Eğer zamanınız darsa, programınızı tam olarak uygulama olanağınız yoksa "olmazsa olmaz" önem derecesine göre çalışmalısınız.
9. Çalışma planı, ortaya çıkabilecek yeni durumlar nedeniyle esnek olmalıdır. Ayrıca günde 1 saat ders çalışabilen bir öğrencinin 5 saatlik ders çalışmayı hedeflemesi gerçekci değildir. Kendisi için en iyi anladığı, çalışabileceği zamanı ve süreyi belirleyerek planı hazırlamak verimli olacaktır.
10. Çalışma planını hazırlamak sizi;
- Kararsızlıktan kurtarır
- Zamandan tasarruf sağlar
- Kendinize güveni yükseltir
-Kendiniz için boş zaman ve dinlenme süreleri yaratarak sıkılmadan işlerinizi yapmanıza yardımcı olur.

IV- OKUYARAK ÖĞRENME
Şimdi sizlerle, okuyarak çalışırken nelere dikkat etmeliyiz, bir de bunu gözden geçirelim;
1. Konunun aklınızda kalmasını istiyorsanız okuduğunuz bölümde yeni ve bilmediğiniz sözcükleri öğreniniz, hatta kitaba not alınız.
2. Sessiz ve dudaklarınızı oynatmadan, geri dönüşler yapmadan, gözlerinizle ve zihninizle okuyunuz çünkü bu zaman kaybını önler.
3. Okumaya sizi en çok rahatlatan dersten başlayabilirsiniz.
4. Ders çalışırken önce konunun tümünü, sonra her bölümü ayrı ayrı okumak en sonunda da, konunun tümünü tekrar okumak öğrenmenizi kolaylaştıran bir yoldur.
Size kitaptan okuyarak öğrenmenizi kolaylaştıracak bir yöntem sunmak istiyoruz. Bu yöntem 4 basamaktan oluşmaktadır. Şimdi bunları birlikte inceleyelim.
I. Basamak
İZLE: Okuduğunuz bölümün genel fikir ve anafikrini kavramak için 5 dakika göz gezdirin, bu göz gezdirmede;
- Alt başlıklar
- Koyu renk veya büyük harfli  yazılar
- Şekil, grafik ve resimlerin altyazıları
- Pragrafların ilk ve son cümleleri
- Varsa özete bakınız.
II. Basamak
SOR: Bu basamak bölümün hangi amaçla okunacağı konusunda sorular hazırlamak ve neleri öğrenmek istediğinizi belirlemek içindir. Bu yüzden;
- Tanımlarla ilgili sorular
- Benzerlik ve farklarla ilgili sorular
- Dersin konusuna göre ne, nasıl, nerede ve ne zaman, kim gibi soru zamirlerini kullanarak hazırlanan sorular
- Örneklerle ilgili sorular sorunuz.
- Alt başlıkları, koyu renk basılmış yerleri soruya çeviriniz.
III. Basamak
OKU: Hazırlanmış olan sorulara cevap olacak şekilde kitabınızı okuyarak bir karta ya da deftere yanıtları yazınız.

Sorular
1.
2.
3.
Cevaplar
1.
2.
3.

IV. Basamak
ANLAT: Sadece karta ve notlara bakarak önemli noktaları ve anahtar kelimeleri kullanarak konuyu anlatınız.
Anlatırken önce soruyu sorup sonra cevabını veriniz. Bu aşama 5 dakika sürmelidir (tekrarları yüksek sesle yaparsanız daha yararlıdır).
V. Basamak
TEKRARLA: Hafızada bütünüyle yapılacak tekrar 5-10 dak. sürer. Unutulanlar daha sonra yeniden gözden geçirilir. Öğrendiğinizden emin olmanız için sorunun anafikri, anahtar kelimeleri çağrıştırması ve cevabı zincirleme hatırlatması gerekir. Bu yöntemle bir bölüm 20-40 dakikada tamamlanır.

V- DERS İÇİNDE ÖĞRENME
Sevgili gençler, derse girmeden önce ya da ders arasında en az bir kez konuyu okumanız konuya yabancılık çekmemenizi sağlayacaktır.
Ders sırasında dikkatiniz sık sık dağılıyor, uykunuz geliyorsa, ön sıraya geçiniz ve not tutmayı deneyiniz. Ders sırasında aktif katılımda bulununuz. Bu motivasyonunuzu arttıracaktır. Anlamadığınız ve cevaplandırılmasını istediğiniz soruları not alınız ve sorunuz. Önemli fikirler sık sık tekrarlanır. Araştırma ve örneklerle desteklenir. Önemli fikirlere kulak kabartınız.
Öğretmeniniz açıkca belki sınav sorusunu söylemez ama bir konunun önemli noktasını anlatırken belirli kelimeler kullanarak, ses tonunda farklılıklar yaparak ipucu verir. Bu işaretler şunlardır: “önemli, başlıca, konunun can alıcı kısmı, şunu unutmayın” gibi. Son bölümlere ve özetlere ilişkin olarak; “sonuç olarak, bu sebeple, özetle” gibi işaretler verecektir. Öğretmeninizden sınav biçimi ve sınavın kapsayacağı konular hakkında ayrıntılı bilgi alınız.

Sevgili gençler, ders içinde etkili öğrenmenin yolları;
1. Derse zamanında gelerek, iyi duyulacak ve dikkatinizi dağıtmayacak bir yere oturmak
2 Aktif katılımcı olmak
3.Öğretmeninizin önemli açıklamalarını dikkatle dinleyip not almaktır.

VI- SINAV ÖNCESİNDE BAŞARI İÇİN İPUÇLARI
1. Sınava girmeden 5-10 dakika önce gevşemek için nefes egzersizleri ve gevşeme egzersizleri yapabilirsiniz. Heyecan belirtilerinize odaklaşmayın, olumsuz düşünceleri durdurun, bu düşüncelerin sınav boyunca size bir yarar sağlamayacağını unutmayınız. (Bknz.Ek 3-4)
2. Test sınavlarında bir bölüme başlamadan 15 sn. kadar önce hızla soruları gözden geçiriniz. Aynı işlemi klasik sınavlar için de yapınız.
3. Test süresine göre her soru için ortalama bir zaman ayırınız, fakat geçen zamanla aşırı ilgilenmeyiniz.
4. Sorulan soruya cevap olmayacak seçenekleri eleyiniz. Tahmin etmeniz gerekirse hızla tahminde bulununuz ve % 100 emin olmadığınız sürece fikrinizi değiştirmeyiniz.
5. Sınavda soruyu iyi anladığınızdan emin olacak şekilde okuyunuz ve cevaplandırmadan önce zihninizde cevabınızı ana hatları ile tasarlayınız.
6. Test tipi olmayan sınavlara başlamadan, her soruyla ilgili bilginiz ve sorunun değeri oranında zamanlama yapınız.
7. Bir test sınavında soruyu yaparken belirli bir süreyi çoktan aşmışsanız ve hala çözüme ulaşamamışsanız soruyu bırakınız.
8. Karışık göründüğü için otomatik olarak soruyu atlamayınız.
9. Zayıf taraflarınızı anlayabilmek için geçmiş sınavlardaki başarısızlık nedenlerinizi bulmaya çalışınız, bu konuda öğretmeninize de danışabilirsiniz.

VII- KAYNAKÇA
1. ARIKAN, I.: Başarılı Olmak Belirli Bir Amaca Sahip Olmakla Mümkün. MEF Gençler Rehber S. 1988.
2. BALTAŞ, A.: Öğrenmede ve Sınavlarda Üstün Başarı. Remzi Kitapevi, İstanbul, 1992.
3. ERTÜRK, K.: Ders Çalışma Öğrenme ve Başarılı Olmanın Yolları. Demet Matbaacılık, Ankara, 1980.
4. KETENCİ, A., ve Ark.: Planlı ve Programlı Çalışma Yöntemleri. Sağlık Okulları ve Kurslar Komutanlığı Ders Notları, Ankara, 1996.
5. MORGAN, CLIFFORD, : Psikolojiye Giriş. Çeviri Hüsnü Arıcı, H.Ü. Psikoloji Bölümü Yayınları, Taş Kitapevi Ankara, 1981.
6. Rehber Öğretmenin El Kitabı: K.K.K. Maltepe Askeri Lisesi. İzmir, 1990.
7. ULUĞ, F.: Okulda Başarı. Remzi Kitapevi, İstanbul 1995.
Banka Hesap Numaraları Tümünü Göster >>>
Sorular, Çözümler ve
Cevap Anahtarları
Tümünü Göster >>>
Üye Arama
Dersane Adı
Bulunduğu Şehir
Özdebir Eğitim Dergisi
56. Sayı Pdf İndirArşiv
ÖZ-DE-BİR Gazi Mustafa Kemal Bul. No:99/1 Maltepe-ANKARA Tel: 0312 230 60 52 | Faks: 0312 230 51 46 | E-posta: ozdebir@ozdebir.org.tr